Çocuklarda Yanlış Yutkunma Diş ve Çene Yapısını Nasıl Etkiler?

Posted by Prof. Dr. Özgür SAYIN

8 Ocak 2026

On 8 Ocak 2026

Gün içerisinde farkında olmaksızın yüzlerce defa yapılan yutkunma, temel bir ağız fonksiyonu olmaktadır. Çocukluk dönemi içerisinde yutkunma refleksinin doğru olmayan bir şekilde gelişim göstermesi, diş dizilimi ve çene yapısına olumsuz olarak etkide bulunmaktadır. Süt dişlerinden daimi dişlere geçiş süreci aşamasında sürdürülen yanlış yutkunma alışkanlığı, ortodontik sorunların en önemli nedenleri arasındadır.

Çocuklarda yanlış yutkunma, basit bir alışkanlık olmamakla birlikte, diş ve çene yapısını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden bir tanesidir. Erken teşhis ve doğru yönlendirme ile yanlış yutkunma sorunu kalıcı problemlere dönüşmeden, çözüme kavuşturulmaktadır.

Yanlış Yutkunma Nedir?

Yutma esnasında dilin üst damağa değil de dişlerin arasına veya alt dişlere doğru itilmesine atipik yutkunma bilinen ismi ile yanlış yutkunma denilmektedir. Normal yutkunma anında dudaklar sıkı olmayıp, dişler hafif temas halinde iken dil damağa yaslanmaktadır. Yanlış yutkunmada dil itimi ön planda olduğundan, ağız içi denge sağlanamamaktadır.

Diş Dizilimine Etkileri

Yanlış yutkunma da ön dişler sürekli olarak dışa doğru itilmektedir. Bu durum ise aşağıda sıralamış olduğumuz ortodontik sorunların yaşanmasına neden olmaktadır.

Ön dişlerin temas etmemesi
Dişler arasında açıklık
Üst ön dişlerde öne doğru eğilme

Dil baskısının uzun süre devam etmesi, dişlerin doğal konumundan sapmasına yol açmaktadır.

Çene Gelişimi Üzerindeki Etkileri

Kemik yapısı çocukluk çağında gelişimini sürdürmektedir. Çene kaslarının dengesiz çalışmasının yanı sıra, üst ve alt çene uyumsuzlukları yanlış yutkunma kaynaklı yaşanan problemlerdendir. Özellikle üst çenenin dar kalması yahut alt çenenin geride konumlanması gibi birtakım sorunlarla da bireyler karşı karşıya kalabilmektedir.

Konuşma ve Nefes Almayla İlişkisi

Yanlış yutkunma çoğunlukla ağızdan nefes alma, geniz eti büyümesi ya da üst solunum yolu enfeksiyonları ile birlikte görülmektedir. Yanlış yutkunmanın konuşma ve nefes almayla ilişkisinden kaynaklı olarak konuşma bozuklukları, bazı seslerin yanlış telaffuz edilmesi ve çene kaslarında aşırı gerilim sorunları olmaktadır.

Yanlış Yutkunmaya Ne Zaman Müdahale Edilmelidir?

Yanlış yutkunma alışkanlığı 5 ile 6 yaş sonrasında da devam ettiği takdirde, müdahale edilmelidir. Erken dönemde farkına varılan yanlış yutkunma vakaları, basit egzersizler ve alışkanlık düzeltici uygulamalarla kolaylıkla kontrol altında tutulmaktadır. Yanlış yutkunma erken fark edilmediği takdirde ortodontik tedavi ile birlikte dil terapisi gerekmektedir.