ORTOGNATİK CERRAHİ

Çene bozukluğu bulunan hastalar eğer büyüme ve gelişim döneminde ise çeşitli aygıtlarla tedavi edilebilmektedir. Ancak hasta büyüme gelişim döneminde olmasına rağmen eğer iskeletsel bozukluk çok şiddetli ise veya hastanın büyüme ve gelişim dönemi sona erdiyse çene bozuklukları ortognatik cerrahi denilen, hem ortodontik hem de cerrahi tedavileri içeren yöntemle düzeltilebilir. Antalya Ortognatik cerrahi uygulanabilmesi için hastanın büyüme ve gelişiminin tamamen sona ermesi beklenmelidir. Yoksa bu tedavi ile elde edilen sonuçta da değişiklikler olabilmektedir.
Ortognatik cerrahi temel olarak üç aşamada gerçekleştirilir:


1. Cerrahi öncesi Ortodontik Tedavi: Cerrahi öncesinde ortodontik tedavi dişlerin düzgün sıralanmasını aynı zamanda ön kesici dişlerin ideal konumuna getirilmesini amaçlar. Çünkü doğa her zaman bozukluğu maskelemeye çalışır. Örneğin alt çenesi önde, üst çenesi geride olan bir hastada genellikle üst dişler ileride, alt dişler geride konumlanmaktadır. Bu şekilde doğa bozukluğun şiddetini azaltır. Eğer hasta, dişler bu konumda iken ameliyat edilirse çenelerin hareket miktarı sınırlı olmaktadır. Bu nedenle ortodontik tedavi ile üst ve alt dişler önce ideal konumuna alınırlar. Yani bozukluk daha da şiddetlendirilir. Böylece üst çene ve alt çene olması gerektiği kadar hareket ettirilebilir. Yukarıda örneğini verdiğimiz alt çenesi önde üst çenesi geride olan hastada, üst keserler geriye alt keserler ise öne hareket ettirilir. Bu amaçla bazı hastalarda üst çeneden diş eksiltilmesi gerekebilir. Ancak bunları söylerken bir genelleme yapmak yanlış olur çünkü tedavi planı her hastaya göre farklılık göstermektedir. Hekim, cerrahi öncesi ortodontik tedavinin yeterli olduğuna karar verdiğinde cerrahi işlem için planlama yapılır. Bu amaçla hem film hem de model cerrahisi gerçekleştirilir. Film cerrahisinde, hastadan elde edilen sefalometrik film üzerinde aynen ameliyat yapılıyormuş gibi, üst çene ve/veya alt çene hareket miktarları belirlenir. Bu işlem bilgisayar üzerinde de gerçekleştirilebilir. Çenelerin hareket miktarı belirlendikten sonra model cerrahisi gerçekleştirilir. Üst çene ameliyatının planlandığı bütün cerrahilerde, üst çene konumu, yüz arkı transferi ile ayarlanabilir artikülatöre taşınmalıdır. Yani üst çenenin uzaydaki konumu bir nevi robot çeneye transfer edilir. Üst çenenin daha önce film planlamasında belirlenen hareket miktarı bu robot çenede gerçekleştirilir ve üst çenenin bu yeni konumuna göre splint adı verilen bir plak yapılır. Eğer alt çene ameliyatı da planlanıyorsa, alt çenenin üst çenenin yeni konumuna göre belirlenen yeni konumu için de ikinci bir splint daha yapılılır. Ortognatik cerrahinin planlanması büyük önem taşır. Çünkü çenelerin hareket miktarları ve hareket şekilleri ezbere değil belirli kaidelere uyarak gerçekleştirilir. Aksi halde ameliyat sonrası geri dönüşler kaçınılmaz olur. Ortodontist tarafından yapılan bu splintlere göre cerrah ameliyat sırasında alt çene ve üst çeneyi konumlandırmaktadır.

Ortodontist cerrahi öncesi ortodontik tedavinin yeterli olduğuna kanaat getirdikten sonra cerrahi işlem için planlamaya geçilir. Öncelikle hastadan alınan lateral sefalometrik filmler üzerinde sefalometrik planlama yapılır. Bu planlama ile hangi çenenin hangi yönde ne miktarda hareket ettirileceği tespit edilir.


Sefalometrik planlamada belirlenen hareket miktarlarına göre “model cerrahisi” gerçekleştirilir. Üst çene ameliyatının planlandığı bütün durumlarda mutlaka yüz arkı transferi gereklidir. Yüz arkı transferi ile üst çene ayarlanabilir artikülatörde (bir nevi robot çene) konumlandırılır.


Öncelikle üst çenenin daha önce belirlenen miktar ve yöndeki hareketi artikülatörde gerçekleştirilir. Üst çenenin bu yeni konumuna göre bir splint oluşturulur. Eğer alt çene de cerrahi olarak hareket ettirilecekse alt çenenin hareketi de artikulatörde gerçekleştirilerek ikinci bir splint daha oluşturulur. Yüz arkı transferi, model cerrahisi ve splint yapımı büyük bir titizlikle yapılmalıdır. Çünkü ameliyat sırasında çeneler bu splintlere uygun olacak şekilde konumlandırılmaktadır.


2. Cerrahi işlem: Cerrah tarafından serbest hale getirilen çeneler ortodontist tarafından daha önce yapılan splintlere oturtularak konumlandırılır. Cerrah çeneleri bu yeni konumuna plaklarla sabitler. Ameliyatın süresi, ameliyatın tek çeneyi mi yoksa çift çeneyi mi ilgilendirdiğine göre değişiklik gösterir. Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirildiğinden hasta herhangi bir ağrı veya acı duymaz. Ameliyat sonrasında hastanın nasıl besleneceği ve ağız bakımını nasıl yapacağı hastaya ayrıntılı olarak anlatılır.


3. Cerrahi sonrası ortodontik tedavi ve tedavinin bitirilmesi: Alt ve üst dişlerin ideal biçimde kapanışlarının sağlanması amacıyla ortodontik tedaviye bir müddet daha devam edilir. Genellikle bu aşama 6 ay içerisinde tamamlanır.


Burada verdiğimiz bilgilerden de anlaşılacağı gibi, ortognatik cerrahi ciddi bir ekip çalışması gerektirir. Çenelerin ameliyatta konumlandırılması ezbere yapılmaz. Ameliyattan önce robot çenede gerçekleştirilen ameliyat simulasyonu ile oluşturulan splintlere göre yapılır. Ortognatik cerrahi ekibimizde ortodontist, çene cerrahi ve plastik cerrah yer almaktadır.