Tam Protezlerde Hangi Oklüzyon Kullanılır?

Tam protezler için doğru oklüzyon tercihi yapılmalıdır. Çiğneme fonksiyonunun sağlıklı olacak şekilde yapılması ve hastaların proteze kısa süre içerisinde alışması tam protezlerde oklüzyon seçiminin doğru yapılması ile mümkün olmaktadır. Protezlerin stabilitesinden çiğneme fonksiyonuna, doku sağlığından tam protezlerin uzun dönem başarısına kadar birçok değişken kullanılan oklüzyon cinsine bağlıdır. Bundan dolayı klinik değerlendirme, hastanın çene ilişkileri ve kas fonksiyonları dikkate alınarak uygun oklüzyon tipi belirlenmektedir. Tam protezlerde kullanılan oklüzyonlar ise;

Monoplane- Düz Oklüzyon

Monoplane yani düz oklüzyon, genel olarak yaşlı ve gelişmiş alveol kret kaybı mevcut hastalar için idealdir.

• Yüzey olarak dişler düzdür.
• Lateral hareketler esnasında çok daha az yan itme kuvveti oluşmaktadır.
• Protez stabilitesini artırdığı gibi, protezin oynamasına engel olmaktadır.

Düz oklüzyon, kas kontrolü normalin altında olan hastalar için uygun olan seçeneklerdendir.

Bilanse Oklüzyon- Balanced Occlusion

Tam protez uygulamalarında sıklıkla kullanılan ve önerilen oklüzyon tipi bilanse oklüzyondur.

• Her iki taraf için eş zamanlı temas bilanse oklüzyon ile mümkündür.
• Protez, çiğneme fonksiyonunda dengeli şekilde çalışmaktadır.
• Lateral ve protrüziv hareketlerde protezin yerinden oynamasına engel olmaktadır.

Kısacası bilanse oklüzyon işlevsel ve stabil bir protez isteyen bireyler için ideal seçeneklerden biridir.

Lingualize Oklüzyon

Hem estetik hem de fonksiyon birlikteliğini aynı anda isteyen hastalar için lingualize oklüzyon tipi kullanılmaktadır.

• Üst çenede bulunan palatinal tüberküller, alt dişlerdeki oklüzal yüzeylerle temas etmektedir.
• Dengeli temas sağlayan lingualize oklüzyon çiğneme verimliliğini artırmaktadır.
• Estetik olarak daha doğal görünüm lingualize oklüzyon ile mümkündür.

Orta derecedeki kret kaybı olan hastalar için lingualize oklüzyon tercih edilmekte olup, başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Anatomic Oklüzyon

Dişlerin tüberküllü olması ile karakterize olup, doğal diş formuna en yakın oklüzyon, anatomic olandır.

• Çiğneme performansı maksimumdur.
• Kas kontrolü iyi olan, genç yahut alveol kret yapısı güçlü bireyler için anatomic oklüzyon idealdir.

Anatomic oklüzyon tipinde lateral kuvvetler fazla olduğundan ileri kret kaybı olan hastalar için uygun değildir.

Tam protezlerde hangi oklüzyonun kullanılacağı genel olarak değişkenlik göstermektedir. Hastanın ağız yapısı, kas kontrolü, yaşı, beklenti ve estetik gereksinimleri tercih edilecek olan oklüzyon tipinin değişmesinde etkili olmaktadır.

Bilanse, çok güvenilir ve standart oklüzyon seçeneği olarak ön plana çıkarken, lingualize oklüzyon hem fonksiyon hem de estetik dengesi sağlamaktadır. Doku kaybı yüksek ve düşük kas kontrolünde ise Monoplane oklüzyon tercih edilmelidir. Doğru oklüzyon tercihi, tam protez kullanan bireylere konfor ve uzun süreli kullanım imkanı sağlamaktadır.